divider

Çfarë do të thotë titulli INÇI në kryqe?

Titulli INÇI në kryqe është një simbol i rëndësishëm fetar që haset në traditën ortodokse dhe të besimtarëve të vjetër. Ky mbishkrim, me një kontekst të thellë historik dhe teologjik, tregon për një nga frazat kryesore të shkruara në kryqin e Jezus Krishtit me urdhër të Pont Pilatit. Në këtë artikull do të shqyrtojmë me hollësi çfarë do të thotë titulli INÇI dhe pse shkakton debat mes besimtarëve.

Kuptimi i titullit INÇI

Titulli INÇI nënkupton "Jezusi Nazareas, Mbreti i Judenjve". Kjo është një shkurtim i versionit sllav të mbishkrimit që u shkrua në kryqin e Jezus Krishtit në momentin e kryqëzimit të tij. Në Ungjillin sipas Gjonit (19:19) thuhet se Pont Pilati urdhëroi vendosjen e këtij mbishkrimi për të treguar për "krimin" e Jezusit. Ky mbishkrim ishte shkruar në tri gjuhë: hebraisht, latinisht dhe greqisht.

Mbishkrimi "Jezusi Nazareas, Mbreti i Judenjve" është një nga më të njohurit në traditën e krishterë dhe shpesh haset në kryqe të krishtera, veçanërisht në kishat ortodokse dhe të besimtarëve të vjetër. Në traditën perëndimore zakonisht përdoret shkurtimi latin INRI, i cili gjithashtu përfaqëson këtë frazë.

Pse në kryqet e besimtarëve të vjetër nuk shkruhet titulli INÇI?

Në traditën e besimtarëve të vjetër titulli INÇI nuk është gjithmonë i pranishëm në kryqe. Arsyeja për këtë është përçarja që ndodhi në shekullin XVII, kur nisën debatet midis besimtarëve të vjetër dhe të rinj për shkak të reformave të ndryshme kishtare. Një nga këto reforma ishte futja e titullit INÇI, që u bë pjesë e ndryshimeve të kryera në Kishën Ruse gjatë reformave të Nikonit.

Besimtarët e vjetër, nga ana tjetër, nuk i pranuan risitë që kishin të bënin me përdorimin e titullit INÇI. Ata vazhduan të përdorin mbishkrime tradicionale në kryqe, siç është ИХЦС ("Jezus Krishti, Mbreti i Lavdisë"), që sipas tyre pasqyrojnë më mirë natyrën hyjnore të Jezus Krishtit. Ky debat vazhdoi për një kohë të gjatë dhe grupe të ndryshme të besimtarëve të vjetër kishin qëndrime të ndryshme në lidhje me përdorimin e titullit.

Roli i titullit INÇI në kontekstin e përçarjes

Pas reformave të Nikonit, titulli INÇI u bë pjesë e praktikës zyrtare kishtare, por besimtarët e vjetër, veçanërisht pomorcët dhe filipovcët, vazhduan ta refuzonin këtë risi. Ndikimi i titullit në përçarjen e kishës u bë një çështje e rëndësishme teologjike dhe politike, pasi shumë besimtarë të vjetër e konsideronin përdorimin e tij si një shkelje të kanoneve të lashta.

Mbështetësit e titullit INÇI pohonin se mbishkrimi në kryq përfaqëson një tregues literal se Jezusi ishte quajtur Mbreti i Judenjve dhe se kjo është pjesë e planit hyjnor të shpëtimit. Kundërshtarët, si p.sh. fedosejevët, theksonin se mbishkrimi "Jezus Krishti, Mbreti i Lavdisë" pasqyron më mirë natyrën hyjnore të Krishtit dhe shmang lidhjen me kontekstin politik të Judesë.

Kryqet me titullin INÇI: praktika bashkëkohore

Në praktikën ortodokse bashkëkohore titulli INÇI haset shpesh në kryqe, por përdorimi i tij mund të ndryshojë në varësi të traditave lokale dhe rrymave kishtare. Në kryqet me titullin INÇI shpesh gjenden edhe mbishkrime të tjera, si "ИС ХС СНЪ БЖIЙ" (Jezus Krishti, Biri i Zotit) ose "ЦРЪ СЛВЫ" (Mbreti i Lavdisë), që theksojnë natyrën hyjnore të Jezusit.

Sot shumë kryqe ortodokse mbajnë titullin INÇI, pasi është bërë pjesë e traditës kishtare të lidhur me mësimin për kryqëzimin e Krishtit. Megjithatë, disa bashkësi të besimtarëve të vjetër, si fedosejevët, vazhdojnë ta refuzojnë titullin dhe të përdorin mbishkrime të tjera që përputhen më shumë me besimin e tyre.

Konkluzion

Titulli INÇI në kryq është një simbol i rëndësishëm në traditën e krishterë, që pasqyron natyrën hyjnore të Jezus Krishtit. Ky mbishkrim ka rrënjë të thella teologjike, të lidhura me ngjarjet e kryqëzimit dhe vdekjes së Krishtit. Është e rëndësishme të kuptojmë kontekstin historik dhe fetar të përdorimit të titullit INÇI, si dhe dallimet në praktikë midis kishës ortodokse dhe besimtarëve të vjetër.

Pavarësisht nëse përdorim titullin INÇI apo forma të tjera të mbishkrimeve në kryqe, kuptimi kryesor gjithmonë qëndron në simbolikën e kryqit, i cili na kujton sakrificën e madhe të Shpëtimtarit për shpëtimin e të gjithë njerëzimit.

Lexoni gjithashtu:

Glob, pasaportë dhe dokument — simbol i vdekjes jashtë vendit

Çfarë të bëni nëse një person vdes jashtë vendit

Vdekja e një të afërmi është gjithmonë një humbje e thellë, dhe nëse personi ka ndërruar jetë jashtë vendit, situata bëhet edhe më e ndërlikuar. Përveç dhimbjes emocionale, mbi supet e të afërmve rëndojnë shumë çështje organizative. Nevojitet marrja e dokumenteve zyrtare, komunikimi me autoritetet lokale, organizimi i riatdhesimit të trupit ose hirit. Është e rëndësishme të dini se çfarë hapash duhet të ndërmerrni për të vepruar në mënyrë të zgjuar dhe pa nxitim të panevojshëm.

Lexo më shumë
Qiri përkujtimor me shirit zie — simbol i kujtimit dhe ritualit të ndezjes

Qiri për shpirtin — si ta vendosni dhe përse e bëjnë këtë

Vizita në kishë shpesh lidhet me qirinj që digjen, të mbushur me simbolizëm të thellë dhe kuptim. Që nga shekujt e parë të krishterimit, besimtarët përdornin qirinjtë jo vetëm si një burim ndriçimi, por edhe si një shprehje besimi. Dihet që në katakombet dhe vende të tjera të errëta, krishterët e parë ndiznin qirinj për lutje dhe shërbime fetarë. Pikërisht për këtë arsye, edhe tani, qirinjtë vazhdojnë të mbajnë funksione simbolike dhe shpirtërore.

Lexo më shumë
Foto pa fytyrë, qiri, lule dhe libër — simbol i kujtimit të të ndjerit në shtëpi

A mund të mbahen fotografi të të vdekurve me të gjallët: mendime, tradita dhe rekomandime

Shumë përballen me pyetjen, a mund të mbahen fotografi të të vdekurve me të gjallët , veçanërisht pas humbjes së një të afërmi. Ky temë prek jo vetëm përvojat personale, por edhe traditat, besimet, si dhe gjendjen psikologjike dhe emocionale. Disa janë të bindur se fotografitë e të vdekurve mbajnë kujtime dhe ngrohtësi, të tjerë — që këto foto mund të ndikojnë në energjinë e shtëpisë. A mund të mbahen fotografi të të vdekurve nga pikëpamja etike, shpirtërore dhe psikologjike? Le të shqyrtojmë më hollësisht.

Lexo më shumë