Pas vdekjes së një personi të dashur, dhimbja e humbjes del në plan të parë, por që në ditët e para lindin edhe shumë çështje praktike. Ndër to — çfarë të bëhet me sendet që kanë mbetur. Shpesh objektet në shtëpinë e të ndjerit bëhen kujtim i jetës së kaluar, por mund të shkaktojnë shqetësim dhe ankth te të afërmit. Shumëkush dyshon: a mund të përdoren këto sende apo është më mirë t’u jepen të tjerëve? Përgjigjja varet nga besimet fetare, gjendja psikologjike dhe rrethanat praktike.
Sipas traditës së krishterë, të ruash ose të dhurosh sendet e një personi të ndjerë — nuk është mëkat. Vëmendja kryesore i kushtohet shpirtit të të ndjerit, jo pasurisë së tij. Është e rëndësishme të mbahet mend se sendet janë kujtim, jo vazhdim i personalitetit. Deri në 40 ditë, kisha rekomandon përmbajtje, por nuk ka kufizime të rrepta. Shumë besimtarë bëjnë vepra të mira duke dhuruar rroba dhe objekte për ata që kanë nevojë, duke ndihmuar shpirtin e të ndjerit përmes mëshirës.
Sendet mund të dhurohen në çdo kohë të përshtatshme. Kjo shpesh bëhet në kujtim të të ndjerit, duke i dhënë sendet e mira organizatave bamirëse. Një veprim i tillë sjell dobi për të tjerët dhe ndihmon familjen të përballet me humbjen, duke bërë mirë në emër të të ndjerit. Rrobat dhe këpucët mund të lahen dhe të përdoren përsëri, nëse janë në gjendje të mirë.
Për shumë njerëz, sendet e një të afërmi të ndjerë bëhen mënyrë për të ruajtur lidhjen. Psikologët thonë se është e pranueshme të vishen rrobat e të ndjerit, nëse ato sjellin kujtime të ngrohta dhe nuk shkaktojnë vuajtje. Megjithatë, lidhja e tepërt me objektet mund të ngadalësojë procesin e përballimit të zisë. Nëse një person nuk mund të lirohet nga humbja dhe rrethohet plotësisht me sendet e të ndjerit, kjo mund të tregojë nevojën për mbështetje psikologjike.
Ekziston mendimi se të veshësh rrobat e të ndjerit — është ogur i keq. Por kjo është vetëm bestytni, pa bazë reale. Kisha nuk e ndalon veshjen e rrobave të të ndjerëve, dhe shpirti nuk qëndron në objektet materiale. Rregullat higjienike — janë e vetmja gjë që duhet të merret në konsideratë: rrobat me të cilat personi ndërroi jetë mund të jenë burim mikroorganizmesh, sidomos nëse vdekja ndodhi në shtëpi. Në këtë rast, objektet duhen asgjësuar.
Në praktikë, sendet e të ndjerit ndahen në disa kategori. Disa mund të vishen, disa të dhurohen, e disa të hidhen. Rrobat e vdekjes, sidomos ato që ishin në trup në momentin e vdekjes, më mirë të asgjësohen. Sendet e tjera mund të kalojnë te të tjerët ose të përdoren në shtëpi. Këpucët mund të pastrohen dhe të vishen, nëse nuk shkaktojnë neveri. Çarçafët dhe dyshekët mbi të cilët ndërroi jetë personi, duhet të ndërrohen ose të dezinfektohen mirë.
Disa të afërm presin 40 ditë përpara se të nisin pastrimin e sendeve. Ky qasje bazohet në traditë, por nuk është e detyrueshme. Nëse ka nevojë për lirimin e hapësirës më herët — kjo është e lejueshme. Nuk duhet të merren vendime të rëndësishme në gjendje të rënduar emocionale. Nëse ka pasiguri, është mirë të shtyhet pastrimi për disa javë.
Ekzistojnë shumë mënyra të denja për të shpërndarë sendet. Dorëzimi i rrobave, këpucëve dhe sendeve shtëpiake organizatave bamirëse apo familjeve në nevojë — është një nga opsionet më të respektuara. Është e rëndësishme të mbahet mend: përpara dhurimit, sendet duhet të lahen dhe të rregullohen. Gjithashtu, mund të kërkohet nga ata që i marrin këto sende të kujtojnë të ndjerin me një fjalë të mirë. Kjo bëhet një akt mirësie dhe kujtese për personin.
Është rreptësisht e ndaluar të vishen rrobat në të cilat ka ndodhur vdekja. Ato duhet të asgjësohen, jo t’u jepen të tjerëve dhe as të ruhen. Gjithashtu, është e papranueshme të përdoren sendet e të ndjerit për përfitime apo t’u dhurohen të tjerëve pa shpjeguar origjinën. Grindjet mes të afërmve për pasurinë mund të dëmtojnë kujtimin për të ndjerin. Qasuni këtij çështjeje me një zemër të mirë.
Çdo person duhet të vendosë vetë se çfarë të bëjë me sendet e të ndjerit. Nuk ka rregulla të rrepta apo zgjidhje universale. Është e rëndësishme të merret parasysh gjendja personale, respekti për të ndjerin dhe gatishmëria për të lënë pas të kaluarën. Sendet mund të ruajnë kujtimin, por nuk mund të zëvendësojnë personin. Mbajtja e pastërtisë në shtëpi, veprat e mira dhe lutja për të ndjerin — këto janë gjërat që kanë me të vërtetë rëndësi.
Termi "ngarkesa 200" ka lindur gjatë konflikteve ushtarake dhe do të thotë transportimi i trupave të ushtarëve të vdekur. Numri 200 simbolizon peshën mesatare të një kontenieri metalik me mbetjet e një njeriu të rritur. Kjo është arsyeja pse kontenieri i zinxhirit ka marrë statusin e standardit për transportimin e trupave në distanca të largëta. Ky term përdoret gjerësisht sot për të përshkruar transportimin ushtarak dhe civil të të vdekurve.
Lexo më shumë
Mes formave moderne të varrimit, kremimi vazhdon të ngjallë shumë pyetje. Pavarësisht historisë së gjatë të ritualit të djegies, qëndrimi i kishës ortodokse ndaj tij mbetet kryesisht i rezervuar. Kjo shpjegohet si me arsye teologjike ashtu edhe me arsye shpirtërore që lidhen me mësimin mbi shpirtin dhe trupin. Le të shqyrtojmë pse në ortodoksi traditat e varrimit në dhe mbajnë një rëndësi të veçantë dhe cilës është qëndrimi i shenjtorëve sot.
Lexo më shumë
Romët janë një nga popujt më të mëdhenj në botë, megjithatë nuk kanë një shtet të tyre. Emërtimi vetjak i këtij populli është “roma”, që do të thotë “njeri”. Në thelb të kodit të tyre kulturor qëndron lidhja e ngushtë me fisin, prandaj pyetja si varrosen romët është e lidhur pazgjidhshmërisht me respektin e thellë për traditat dhe kujtimin e të parëve. Familja zë vendin e parë në kulturën e romëve, dhe vdekja perceptohet si një kalim i rëndësishëm drejt një forme tjetër ekzistence. Pikërisht për këtë arsye, zakonet që lidhen me përcjelljen e të ndjerit respektohen rreptësisht.
Lexo më shumë
