Vdekja e një të afërmi është gjithmonë një humbje e thellë, dhe nëse personi ka ndërruar jetë jashtë vendit, situata bëhet edhe më e ndërlikuar. Përveç dhimbjes emocionale, mbi supet e të afërmve rëndojnë shumë çështje organizative. Nevojitet marrja e dokumenteve zyrtare, komunikimi me autoritetet lokale, organizimi i riatdhesimit të trupit ose hirit. Është e rëndësishme të dini se çfarë hapash duhet të ndërmerrni për të vepruar në mënyrë të zgjuar dhe pa nxitim të panevojshëm.
Veprimet e para pas vdekjes
Konstatimi dhe regjistrimi i faktit të vdekjes
Hapi i parë është konstatimi i faktit të vdekjes. Kjo mund të bëhet në një institucion mjekësor ose të regjistrohet nga autoritetet. Në çdo rast, duhet të merret një certifikatë mjekësore e vdekjes, e përgatitur sipas standardeve të vendit përkatës. Më pas, duhet njoftuar konsullata e shtetit të të ndjerit sa më shpejt të jetë e mundur.
Njoftimi i të afërmve
Informimi i të afërmve zakonisht bëhet përmes konsullatës ose autoriteteve lokale. Nëse jeni i afërm, por ndodheni në një vend tjetër, është e nevojshme të vendosni kontakt me përfaqësinë diplomatike sa më parë. Përfaqësuesit e institucioneve do t’ju tregojnë cilat dokumente duhen dhe ku të drejtoheni.
Roli i konsullatës në rast vdekjeje jashtë vendit
Misionet diplomatike luajnë një rol të rëndësishëm në raste të tilla. Ato ndihmojnë me regjistrimin e vdekjes, pranojnë aplikimet dhe dokumentet, lëshojnë certifikatën e vdekjes dhe përgatitin vërtetime të nevojshme për transportin e trupit. Është e rëndësishme të kuptohet se konsullata nuk mbulon shpenzimet financiare, por ofron informacion dhe konfirmime zyrtare.
Çfarë të bëni nëse ka ose nuk ka sigurim
Ekzistenca e një police sigurimi
Nëse i ndjeri kishte një policë sigurimi, duhet të kontaktoni menjëherë kompaninë e sigurimeve. Në këto raste, kompania cakton një përfaqësues që koordinon të gjitha veprimet: përgatitjen e dokumenteve, transportin, ndërveprimin me shërbimet lokale. Polica mund të mbulojë riatdhesimin e trupit si dhe një pjesë të shpenzimeve të varrimit.
Mungesa e sigurimit
Në mungesë të një police sigurimi, të gjitha çështjet organizative dhe financiare bien mbi të afërmit. Kjo përfshin pagesën për shërbimet funerale, transportin dhe përkthimet. Riatdhesimi i trupit pa mbulim sigurimi është një procedurë e kushtueshme që kërkon koordinim të saktë me morgjet, zyrat dhe autoritetet. Në një situatë të tillë është më mirë të konsultoheni menjëherë me konsullatën.
Çfarë dokumentesh nevojiten për riatdhesim
Për të kthyer trupin në atdhe duhet të mblidhen disa dokumente:
Certifikatë mjekësore e vdekjes;
Vërtetim për mungesën e sëmundjeve infektive;
Dokument për balsamosjen (nëse transportohet trupi);
Vërtetim për hermetizimin e arkivolit ose urnës dhe mungesën e sendeve të huaja;
Leje për transportin e trupit;
Pasaporta e të ndjerit dhe një kopje e saj;
Dokumentet e përkthyera dhe të noterizuara (në gjuhën e vendit ku ka ndërruar jetë dhe vendit ku do të transportohet).
Për transportin e hirit nevojitet certifikata e kremacionit dhe dokumente që vërtetojnë hermetizimin e urnës. Përkthimi i dokumenteve duhet të bëhet nga një specialist i certifikuar dhe të jetë i noterizuar.
Veçoritë e transportimit të trupit dhe hirit
Transportimi i trupit në arkivol
Riatdhesimi i trupit kryhet në një arkivol hermetik prej zinku, zakonisht brenda një pakete druri. Kërkohen certifikata për hermetizimin dhe mungesën e sendeve të huaja. Morgu që jep lejen për transport përgatit dokumentet shoqëruese. Shtresat e brendshme mbrojnë arkivolin gjatë transportit. Transporti mund të bëhet me avion, automjet ose tren.
Transportimi i hirit
Nëse është kryer kremacioni, transporti i hirit bëhet në një urnë speciale të vendosur në një kuti me shtresim të butë. Përveç certifikatës së kremacionit, kërkohet edhe certifikata për hermetizimin e kapsulës. Të gjitha dokumentet duhet të shoqërohen me përkthim të noterizuar. Urna duhet të jetë e vulosur dhe të mos përmbajë sende të huaja brenda saj.
Aspektet financiare të riatdhesimit
Kostoja e organizimit të transportit të trupit ose hirit mund të jetë e lartë. Nëse i ndjeri kishte sigurim, atëherë një pjesë ose të gjitha shpenzimet mund të mbulohen nga kompania e sigurimeve. Në raste të tjera, të afërmit mbulojnë vetë shërbimet. Ndonjëherë paketa turistike ose programi i vizave mund të përfshijë mbulim për shpenzime të tilla, por kjo duhet sqaruar paraprakisht. Pa një policë sigurimi, e gjithë organizata bie mbi familjen e të ndjerit.
Veprimet pas mbërritjes së trupit në atdhe
Kur trupi mbërrin në vendin e banimit, përgjegjësia për veprimet e mëtejshme kalon te të afërmit. Ata e presin ngarkesën, organizojnë dërgimin në morg dhe kujdesen për përgatitjen e varrimit. Pas riatdhesimit, sigurimi nuk është më i vlefshëm. Të gjitha shpenzimet që lidhen me varrosjen, shërbimet funerale dhe ceremoninë mbulohen nga të afërmit e të ndjerit.
Alternativa të riatdhesimit
Nëse riatdhesimi është i pamundur ose shumë i kushtueshëm, ekzistojnë alternativa. Njëra prej tyre është varrosja në vendin ku ka ndodhur vdekja. Në disa shtete është i mundur kremacioni me transport të mëvonshëm të hirit. Këto shërbime organizohen përmes agjencive lokale funerale dhe hiri dërgohet duke respektuar të gjitha kërkesat ndërkombëtare.
Këshilla dhe rekomandime të dobishme
Bëni siguracion për çdo udhëtim jashtë vendit;
Ruani kopjet e dokumenteve që vërtetojnë identitetin dhe udhëtimin;
Kuptoni kushtet e sigurimit dhe riatdhesimit nga agjencia turistike;
Keni gjithmonë me vete kontaktet e konsullatës së vendit tuaj;
Njoftoni të afërmit për itinerarin dhe kohëzgjatjen e udhëtimit tuaj.
Masat e thjeshta si këto ndihmojnë në shmangien e problemeve të panevojshme në rast të një emergjence jashtë vendit. Përgatitja paraprake është çelësi për qetësinë tuaj dhe të të afërmve tuaj.
Përfundim
Nëse një person vdes jashtë vendit, veprimet duhet të jenë të organizuara dhe të mirëkoordinuara. Duhet të regjistrohet vdekja, të mblidhen dokumentet e nevojshme, të bashkëpunohet me konsullatën dhe, nëse është e mundur, të përfshihet kompania e sigurimeve. Në mungesë të një police sigurimi, organizimi i riatdhesimit mbetet përgjegjësi e të afërmve. Njohja e procedurave dhe përgatitja e kujdesshme ndihmojnë për ta kaluar këtë periudhë të vështirë me më pak stres dhe për t’i dhënë lamtumirën e duhur të ndjerit.
Themeluesja e Necro Lux – Byro Ndërkombëtare Funerale
Lexoni gjithashtu:
Kremacioni apo varrimi: çfarë të zgjidhni
Kur ndahet nga jeta një njeri i afërt, familjarët e tij përballen me një nga pyetjet më të rëndësishme: si ta përcjellin atë në udhëtimin e fundit. Shpesh, zgjedhja midis kremacionit dhe varrimit është e vështirë jo vetëm emocionalisht, por edhe praktikisht. Ky vendim ndikohet nga normat kulturore, bindjet personale si edhe pikëpamjet fetare. Për të kuptuar se cili opsion është më i përshtatshëm, nevojitet një qasje e gjithanshme që përfshin aspekte shpirtërore dhe praktike. Në varësi të situatës, varrimi ose kremacioni mund të konsiderohen si një zgjedhje më e përshtatshme.
Romët janë një nga popujt më të mëdhenj në botë, megjithatë nuk kanë një shtet të tyre. Emërtimi vetjak i këtij populli është “roma”, që do të thotë “njeri”. Në thelb të kodit të tyre kulturor qëndron lidhja e ngushtë me fisin, prandaj pyetja si varrosen romët është e lidhur pazgjidhshmërisht me respektin e thellë për traditat dhe kujtimin e të parëve. Familja zë vendin e parë në kulturën e romëve, dhe vdekja perceptohet si një kalim i rëndësishëm drejt një forme tjetër ekzistence. Pikërisht për këtë arsye, zakonet që lidhen me përcjelljen e të ndjerit respektohen rreptësisht.
Situata kur një person i afërt largohet nga jeta gjithmonë shkakton emocione të forta. Në këto momente është e rëndësishme të kuptoni si të përgjigjeni në ngushëllime, për të shprehur mirënjohjen. Njerëzit sincerisht dëshirojnë të mbështesin në çaste të vështira, dhe nga mënyra se si do të ndërtohet përgjigja, shumë varet atmosfera e komunikimit.
