Shumë njerëz pyesin veten, kur mund të pastrohet në shtëpi pas varrimit, pa shkelur traditat apo rregullat e higjienës. Bestytnitë, bindjet fetare dhe kërkesat sanitare shpesh bien në kundërshtim. Prandaj është e rëndësishme të kuptohet se çfarë duhet bërë me të vërtetë dhe çfarë është vetëm një mit kulturor.
Nga pikëpamja e arsyes dhe higjienës, pastrimi i shtëpisë apo banesës mund të kryhet menjëherë pasi trupi i të ndjerit të ketë dalë nga ambienti. Kanonet kishtare nuk ndalojnë të vendoset rregulli as ditën tjetër, as pas një jave. Bestytnia për 40 ditët nuk mbështetet në asnjë burim fetar. Duke marrë parasysh që pas vdekjes së një personi në ajër mund të mbeten substanca të rrezikshme, nuk rekomandohet të shtyhet pastrimi.
Kisha ortodokse nuk ndalon pastrimin pas varrimit. Në Bibël nuk ka ndalim për larjen e dyshemeve, larjen e rrobave apo dezinfektimin në shtëpinë ku ka qenë i ndjeri. Bestytnitë që lidhen me 40 ditët nuk kanë lidhje me praktikat shpirtërore. Ato nuk detyrojnë që objektet, mobiliet apo sendet e të ndjerit të mbeten të paprekura. Koha dhe data e pastrimit mbeten në gjykimin e familjarëve ose anëtarëve të familjes, varësisht nga gjendja e ambientit.
Pas vdekjes në shtëpi apo në një banesë mund të mbeten patogjenë, veçanërisht nëse trupi ka qëndruar më shumë se një ditë. Degradimi shoqërohet me çlirimin e kadaverinës dhe përbërësve të tjerë toksikë. Këta mund të shkaktojnë dhimbje koke, dobësi dhe alergji. Helmimi nga trupi është veçanërisht i rrezikshëm për njerëzit me imunitet të dobët. Pastrimi ul rrezikun biologjik dhe ndihmon në përballimin e dhimbjes emocionale.
Procedura mund të kryhet nga një person i afërt apo edhe jo i lidhur gjakësisht. Megjithatë, gratë shtatzëna duhet të shmangin pjesëmarrjen — avujt e dëmshëm mund të ndikojnë në shëndetin e tyre. Në këto raste mund t’i besohet pastrimi shërbimeve të specializuara, veçanërisht nëse ambienti është shumë i ndotur. Duhet përdorur jo vetëm kimikate shtëpiake, por edhe produkte profesionale dezinfektuese.
Ndër keqkuptimet e zakonshme është frika se pastrimi prish qetësinë e shpirtit të të ndjerit apo se "fshihet kujtesa". Por është e rëndësishme të kuptohet: nderimi i kujtimit nuk varet nga pluhuri mbi mobilie. Nuk duhet pasur frikë të hidhen objektet që nuk pastrohen dot dhe që mund të përbëjnë rrezik për shëndetin. Lidhja me numrin e ditëve kur "mund" apo "nuk mund" të pastrohet është më tepër folklor sesa besim fetar.
Hapni dritaret për të siguruar një qarkullim ajri. Kjo ndihmon në eliminimin e erës dhe uljen e përqendrimit të toksinave.
Dyshemetë, muret, dorezat, mobiliet duhen fshirë me kujdes. Sipërfaqet duhet të përpunohen me produkte kundër baktereve dhe viruseve.
Nëse në ambient ndjehet erë e rëndë, mund të përdoren ozonatorë ose të porositet shërbimi i pastrimit kimik për tapete dhe mobilie të buta.
Rrobat dhe çarçafët e të ndjerit nuk rekomandohet të lahen para varrimit, sidomos nëse trupi është ende në banesë. Pas përfundimit të afatit 40-ditor, sendet e përshtatshme mund t’u dhurohen nevojtarëve. Një pjesë mund të hidhet.
Nëse në shtëpi ka ndotje të mëdha apo nevojitet heqje e dyshemesë dhe përpunim i mobilieve, është më mirë të thirren specialistë. Produktet dhe metodat e tyre eliminojnë në mënyrë efektive rreziqet biologjike dhe rikthejnë mikroklimën në banesë. Kompanitë e pastrimit ndihmojnë gjithashtu në largimin e erës, veçanërisht nëse ambienti nuk është ajrosur për një kohë të gjatë.
Kujdesi për pastërtinë e banesës — është çështje higjiene, por edhe një mënyrë për t’u kthyer në jetën e zakonshme pas një humbjeje të rëndë. Pastrimi në shtëpi ndihmon në vendosjen e rendit, ruajtjen e shëndetit dhe gjetjen e paqes shpirtërore. Nuk duhet vonuar procesi për shkak të bestytnive — më mirë të veprohet me mendje të kthjellët. Është e rëndësishme të kujtojmë se kujtimi për të ndjerin ruhet në veprat tona, jo në pluhurin dhe heshtjen e shtëpisë.
Ndër popujt e ndryshëm që ndjekin Islamin, tatarët kanë tradita dhe rregulla të veçanta në lidhje me lamtumirën me të ndjerët. Varrimi tradicional tek tatarët ka një rëndësi të veçantë dhe ndjek rreptësisht kanonet fetare. Kuptimi i asaj si varrosen tatarët kërkon njohje me ritualet që bashkojnë elementë shpirtërorë, kulturorë dhe historikë.
Lexo më shumë
Shumë përballen me pyetjen, a mund të mbahen fotografi të të vdekurve me të gjallët , veçanërisht pas humbjes së një të afërmi. Ky temë prek jo vetëm përvojat personale, por edhe traditat, besimet, si dhe gjendjen psikologjike dhe emocionale. Disa janë të bindur se fotografitë e të vdekurve mbajnë kujtime dhe ngrohtësi, të tjerë — që këto foto mund të ndikojnë në energjinë e shtëpisë. A mund të mbahen fotografi të të vdekurve nga pikëpamja etike, shpirtërore dhe psikologjike? Le të shqyrtojmë më hollësisht.
Lexo më shumë
Në traditën katolike, një element i rëndësishëm i ritualit është procesi i varrimit dhe ditët pasuese, kur ndodhin kujtimet e të vdekurve. Katolikët nuk organizojnë kujtime në kuptimin e zakonshëm, siç është e zakonshme në kulturën ortodokse, por ka disa ditë të caktuara për lutje dhe kujtimin. Një nga momentet kyçe është dita e shtatë pas vdekjes. Në këtë artikull, ne do të shpjegojmë me detaje traditat e katolikëve lidhur me kujtimin e të vdekurve në ditën e shtatë, si dhe në ditën e tretë dhe të tridhjetë pas vdekjes.
Lexo më shumë
